Uka uru internacionales ukan urupan originario ukat significado .

Apr 30, 2025

Mä yatiyaw jaytañamawa .

International Workers' Day, also known as May Day or Labour Day, is celebrated on May 1st every year in many countries around the world. This day is dedicated to honoring the contributions of workers and promoting labor rights. The history of May Day is deeply rooted in the labor movement of the late 19th century, particularly the struggle for an eight-hour workday. Today, it serves as a reminder of the importance of workers' rights, social justice, and the ongoing fight Condiciones de Trabajo Justo ukataki. .


Mayo urunx originarios históricos ukanakax .


Revolución Industrial ukat Condiciones de Trabajo Q’añu .
Revolución Industrial (18th–19 siglo) ukanx irnaqirinakax wali ch’amampw uñjasipxi. fabricanakax 12 jan ukax 16 pachaw urunx irnaqapxi, ukatx irnaqirinakax warminakas wawanakas, jisk’a sueldonak aguantapxi, jan seguro medio ambientes, ukat janiw seguridad de trabajo ukax utjkiti. janiw kuna kamachinakas irnaqirinakax jark’aqapkiti, ukat sindicatonakax walja kutiw apsutäpxi{6}}

 

Movimiento Trabajo ukan sartasiwipa .


Siglo XX chikatankama, irnaqirinakax sindicatos ukanakar wakicht’añ qalltapxäna, juk’amp suma condicionanak mayiñapataki{. mä jach’a mayiwix llätunk horanak irnaqäw urunw utjäna, ukax lema ukamp qhanañcht’atawa:
"Llatunk horanak irnaqañataki, llätunk horanak samartʼañatakisa, ukat llätunka horanakaw kuntï lurañäni.".

 

Uka Haymarket Affair (1886) – Mä turkakipäwi .


Mayo urun utt’ayasiñatak juk’amp jach’a tantachäwix Chicago, EE.UU. markan Haymarket Affair ukan 1886. ukan uñt’ayatawa.
1 uru mayo phaxsit 1886 marana: 300 jila,000 Irnaqirinakax U.S. uksanx huelga ukar sarapxäna, llätunk horanak irnaqäw urun mayita.
3–4 uru mayo phaxsit 1886 marana: Chicago markanx policía ukanakax ch’axwañ irnaqirinakampiw ch’axwapxatayna, ukax ch’axwawinakaruw puriyatayna. Haymarket plazan unxtasiwinx mä bombaw phallatayna, walja policía ukat civiles ukanakaruw jiwayatayna.
Uka qhipatxa: Janis pruebas utjkchixa, llätunk activistas laboristas (“martrios de haymarket” ukham uñt’atawa) jupanakax katuntatäpxänwa. pusix jiwayataw uñjasipxäna, ukat maynix carcelan jiwata.Aka tantachäwix irnaqirinakan ch’axwawipan chimpuparuw tukuwayi ukat movimiento internacional de trabajo ukar ch’amanchawayi.

 

Uka uruxa, Día Internacional de Trabajadores ukanaka utt’ayaña .


1889 maranx payïr internacional (mä federación de partidos socialistas y trabajos) ukax 1 uru achuqa phaxsitx Día Internacional de Trabajadores ukhamaw uñt’ayawayi, asuntos de Haymarket ukar amtañataki, ukhamarak uraqpachan irnaqirinakan derechunakapat arxatañataki.

International Workers Day


Mayo urunx kunja wakiskiris .

Mä urux solidaridad ukat protesta ukanakaw utji .


Mayo urux janiw mä jach’a phunchhäwikïkiti jan ukasti mä uruw protestas, huelgas ukat unxtasiwinakax utji:
justo sueldo .
Condiciones de Trabajo Seguro ukaxa 1.1.
Irnaqawi Seguridad ukaxa 1.1.
Irnaqirinakaxa sindicato ukana derechonakapawa .

 

Mä Global Observación .


Mayo urux walja markanakanw amtasi, ukampirus ukax wali askiwa:
Europa & América Latina: jach’a marcha ukat política uñacht’awinaka.
China & Rusia: Gobierno ukan yanapt’ata jach’a phunchhawinaka.
u.S. & Canadá: Trabajo urunx septiembre phaxsinw uñjasi, ukampis mayo urux activistas ukanakatakix wali askipuniwa.
 

Jichha pacha Trabajo ukan jan walt’awinaka .


Jichhürunakansa, irnaqirinakax jan waltʼäwinakampiw uñjasipxi, sañäni:
Qullqituqita jani kikipa uñjaña .
Concierto Economía Explotación ukaxa 1.1.
Automatización ukat irnaqäw chhaqhayaña .
Jan seguro Trabajo Condiciones ukax 1.1.
Mayo urux mä amtawi ukhamaw irnaqirinakan derechunakapat ch’axwawix sarantaski..
Tukuyawi
Día Internacional de los Trabajadores ukax janiw mä fiesta ukhamakiti-mä chimpuwa irnaqirinakan ch’axwawinakapa ukat askinak jikxatañataki. 19 siglo ukan llätunk pachan irnaqäw urutak ch’axwawit jichha pacha irnaqäw movimientos ukanakar ch’axwañatpacha, May Day ukax solidaridad, justicia ukat uraqpachan irnaqäwinakan chiqapar uñjañan ch’axwawix sarantaskiw.
Kunjamtix mayo uru amtapktan ukhamarjamax nayrir activistas laboristas ukanakan sacrificionakap jach’añchapxta ukat uñt’apxtanwa, irnaqirinakan derechunakapat arxataskakiñaw wakisi, mä economía mundial sapa kuti mayjt’ir ukan.
 

Jumatix kuna jank’a jan walt’awinakas utjki ukax fiestas(1r ~ 5th may),jank’akiw whatsapp ukan uñt’ayasiñama:86 13316502378.

Juman suma amuyt’awimat yuspajarapxsma.

Jiskt’awinaka apayanipxam .